OYAK Maden Metalürji, 2030 hedefleri doğrultusunda yüksek katma değerli üretim, yapay zekâ ve yeşil dönüşüm yatırımlarıyla verimliliğini artırarak küresel rekabette gücünü pekiştirmeyi amaçlıyor.
Küresel çelik sektöründe kapasite fazlası, yoğun rekabetle zorluyor. OYAK Maden Metalürji ise bu döneme mevcut üretim gücünü daha etkin kullanarak, yüksek katma değerli çeliklerde büyüyerek ve teknolojiyi üretim süreçlerinin merkezine alarak hazırlanıyor. Erdemir ve İsdemir’in entegre üretim gücünü Ar-Ge, yapay zekâ, dijitalleşme ve yeşil dönüşüm yatırımlarıyla destekleyen grup, savunma sanayii, otomotiv, enerji ve ileri imalat gibi stratejik sektörlerin ihtiyaçlarına odaklanıyor. 2030 vizyonunda ise daha yüksek katma değer, daha yüksek verimlilik ve daha düşük karbon yoğunluğuna sahip rekabetçi bir yapı bulunuyor. OYAK Genel Müdürü Murat Yalçıntaş ile grubun çelik sektöründeki faaliyetlerini ve hedeflerini konuştuk.
OYAK Maden Metalürji açısından 2026’nın ilk yarısında nasıl bir tablo ortaya çıktı? Yılın geri kalanında sektör ve şirketleriniz açısından hangi başlıklar belirleyici olacak?
Küresel çelik sektöründe kapasite fazlası, yoğun rekabet ve maliyet baskılarının sürdüğü 2026 yılında, OYAK Maden Metalürji şirketleri üretim disiplini ve operasyonel verimliliğe odaklandı. Yılın ilk yarısında üretimimiz 4,3 milyon tona, satışlarımız 4,2 milyon tona ulaşırken ham çelik kapasite kullanım oranımız yüzde 95 olarak gerçekleşti. Satış gelirlerimiz geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10,4 artarak 2,8 milyar dolara, net kârımız ise 201 milyon dolara yükseldi.
Önümüzdeki dönemde mevcut tesislerimizin verimliliğini artırmaya, ürün karmamızı katma değerli ürünler lehine geliştirmeye ve rekabet gücümüzü destekleyecek yatırımlara odaklanacağız. Üretimde ileri teknoloji ve yapay zekâ uygulamalarından etkin şekilde yararlanarak operasyonel verimliliğimizi artırırken, düşük karbonlu üretime geçişimizi hızlandıracak yatırımlarımızı da kararlılıkla sürdüreceğiz.
Odağımızda mevcut tesislerimizin rekabet gücünü artırmak, katma değerli ürünlerdeki yetkinliğimizi geliştirmek ve ülkemizin stratejik sektörlerine daha fazla katkı sunmak olacak. Bilhassa savunma sanayii, enerji dönüşümü, otomotiv ve elektrik çeliği gibi alanlara odaklanıyoruz.
“YÜZDE 95 KAPASİTE KULLANIM ORANINA ULAŞTIK”
Ham çelik üretimini önümüzdeki dönemde ne ölçüde artırmayı planlıyorsunuz?
Önümüzdeki dönemde üretim ölçeğimizi değerlendirirken temel yaklaşımımız, mevcut kapasitemizi en etkin şekilde kullanmak ve ürettiğimiz çeliğin katma değerini artırmak olacak. 2026’nın ilk yarısında yüzde 95 kapasite kullanım oranına ulaşmamız, tesislerimizin üretim gücünü ve operasyonel kabiliyetini ortaya koyuyor. Bu nedenle odağımızda verimlilik, maliyet optimizasyonu ve ürün karmasının geliştirilmesi var.
Çelik sektörünün bakanlık onaylı ilk Ar-Ge Merkezine sahibiz. Ar-Ge gücümüzü kullanarak savunma sanayii, enerji ve ileri imalat gibi stratejik sektörlerin ihtiyaç duyduğu, ithalat bağımlılığını azaltacak nitelikli çeliklerin portföyümüzdeki payını artırmayı hedefliyoruz. Dijitalleşme, yapay zekâ ve Dijital İkiz uygulamaları da bu dönüşümün önemli araçları arasında yer alıyor.
Küresel çelik piyasasında rekabet yeniden şekillenirken OYAK Maden Metalürji’nin ihracat pazarlarında ve ürün portföyünde önümüzdeki dönemde nasıl bir değişim öngörüyorsunuz?
İhracat, satış stratejimizin önemli bir unsuru olmaya devam edecek. Küresel çelik ticaretinde korumacılık önlemlerinin arttığı, ticaret akışlarının yeniden şekillendiği bir dönemden geçiyoruz. Bu ortamda pazar çeşitliliğimizi korurken, farklı coğrafyalardaki fırsatları ve müşterilerimizin değişen ihtiyaçlarını yakından takip ediyoruz.
Millî Uçak Gemisi MUGEM ve Altay Tankı gibi stratejik projelerde kullanılan çelikleri üretebilmemiz, ulaştığımız ürün geliştirme kabiliyetinin önemli örnekleri arasında yer alıyor.
Ürün portföyümüzde ise yüksek katma değerli ve nitelikli çeliklerin payını artırmayı hedefliyoruz. Otomotivden enerjiye, savunma sanayiinden ileri imalata kadar stratejik sektörlerin ihtiyaç duyduğu ürünleri Türkiye’de geliştirmek ve üretmek bizim için önemli bir öncelik.
Dahilde İşleme Rejimi’nde yerli tedariki destekleyen düzenlemeleri de bu açıdan değerli buluyoruz. Yerli çeliğin ihracata yönelik üretimde daha fazla kullanılması, bir taraftan yerli üretimin kapasite kullanımını desteklerken diğer taraftan ihracatçımızın rekabet gücüne ve Türkiye’de yaratılan katma değerin artmasına katkı sağlayacaktır.
Erdemir ve İsdemir’de yüksek katma değerli ürünlerin toplam üretim içindeki payını artırmaya yönelik hangi çalışmalar yürütülüyor?
Yüksek katma değerli ürünlerin portföyümüzdeki payını artırmak, önümüzdeki dönemin önemli odak alanlarından biri. Burada temel yaklaşımımız, Türkiye sanayisinin ihtiyaç duyduğu ve bugün önemli ölçüde ithalatla karşılanan nitelikli çelikleri ülkemizde geliştirmek ve üretmek.
Erdemir Ar-Ge Merkezi’nin yetkinliklerinden yararlanarak otomotiv, savunma sanayii, enerji ve ileri imalat gibi stratejik sektörlere yönelik yeni kalite geliştirme çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bugün Erdemir’de yassı çelik kalite sayımızı 619’a çıkarmış durumdayız. Millî Uçak Gemisi MUGEM ve Altay Tankı gibi stratejik projelerde kullanılan çelikleri üretebilmemiz de ulaştığımız ürün geliştirme kabiliyetinin önemli örnekleri arasında yer alıyor. Erdemir ve İsdemir’in güçlü entegre üretim altyapısını Ar-Ge yetkinliğimizle bir araya getirerek daha nitelikli, yüksek mukavemetli ve özel kullanım alanlarına yönelik ürünlerin portföyümüzdeki ağırlığını artırmayı hedefliyoruz.
2050’DE NET SIFIR EMİSYON HEDEFİ
Avrupa Birliği’nin SKDM uygulaması kapsamında OYAK Maden Metalürji’nin düşük karbonlu çelik üretiminde Avrupa’daki müşterilerin beklentilerine cevap verebilmesi için nasıl bir yol haritası var?
Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ile birlikte ürünlerin karbon yoğunluğu ve buna bağlı karbon maliyeti, Avrupa pazarında çeliğin rekabetçiliğini etkileyen unsurlar arasında giderek daha fazla öne çıkıyor. Biz de bu süreci uzun süredir yakından takip ediyor, dönüşüm planlarımızı uzun vadeli rekabet gücümüzü destekleyecek şekilde şekillendiriyoruz. Erdemir ve İsdemir için açıkladığımız Net Sıfır Yol Haritası kapsamında, 2022 baz yılına göre ton ham çelik başına Kapsam 1 ve 2 emisyonlarımızı 2030’a kadar yüzde 25, 2040’a kadar yüzde 40 azaltmayı, 2050’de ise net sıfır emisyona ulaşmayı hedefliyoruz.
İlk aşamada yenilenebilir enerji yatırımları, enerji verimliliği, hurda kullanımının artırılması, elektrik ark ocağı yatırımları ve biyokütle projeleri öne çıkıyor. Devamında aşamalı olarak doğal gaz temelli başlayıp ilerleyen dönemde yeşil hidrojen kullanımına uyum sağlayabilecek DRI teknolojileri ve karbon yakalama ve depolama gibi çözümler yol haritamızda yer alıyor.
Bu dönüşüm, emisyon azaltımının yanı sıra pazardaki rekabet gücümüz açısından da önem taşıyor. Avrupa’daki müşterilerimizin kalite, tedarik güvenliği ve ürün performansına ilişkin beklentilerine artık karbon performansı da ekleniyor. Entegre üretim gücümüzü ve dönüşüm yatırımlarımızı bu yeni rekabet ortamına hazırlıyoruz.
2030’a kadar ton ham çelik başına karbon emisyonlarımızı 2022 baz yılına göre yüzde 25 azaltmayı hedefliyoruz.
“İş’te Dönüşüm” programının üretim süreçlerinde maliyet, kalite, enerji tüketimi ve kapasite kullanımına ne ölçüde katkı sağlamasını bekliyorsunuz?
İş’te Dönüşüm Programı’nı 2030 stratejimizin önemli yapı taşlarından biri olarak görüyoruz. Yapay zekâ ve dijital teknolojileri üretim süreçlerimize entegre ederek sahadan elde ettiğimiz veriyi daha doğru kararlar almamızı sağlayan, verimliliğimizi artıran ve maliyetlerimizi iyileştiren bir değere dönüştürüyoruz. Bu dönüşüm Erdemir’de ciddi bir FAVÖK katkısı da sağladı.
Dönüşüm Programı kapsamında kalite, verimlilik, enerji tüketimi ve ham madde harman kullanımında optimizasyon senaryoları üzerinde çalışıyoruz. Üretim süreçlerini dijital ortamda modelleyerek farklı senaryoları analiz ediyor, optimum üretim koşullarını belirliyor ve maliyetlerimizi aşağı çekiyoruz.
2030’a baktığınızda OYAK Maden Metalürji’yi nasıl bir şirket yapısı içinde görüyorsunuz? Önümüzdeki beş yılın temel hedefleri neler?
2030’da OYAK Maden Metalürji’yi; entegre üretim gücünü ileri taşıyan, yüksek katma değerli ürünlerde büyüyen, teknolojiyi üretimin merkezine alan ve yeşil dönüşümünü sürdüren daha güçlü ve rekabetçi bir yapı olarak görüyoruz.
Önümüzdeki beş yılda Erdemir ve İsdemir’in üretim altyapısını stratejik yatırımlarla geliştirirken; savunma, otomotiv, enerji ve ileri imalat gibi sektörlerin ihtiyaç duyduğu yüksek katma değerli çeliklerin payını artıracağız. Dijitalleşme ve yapay zekâyı iş yapış biçimimizin merkezine alırken, yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ve düşük karbonlu üretim yatırımlarımızı sürdüreceğiz. 2030’a kadar ton ham çelik başına karbon emisyonlarımızı 2022 baz yılına göre yüzde 25 azaltmayı hedefliyoruz.
Özetle 2030’da OYAK Maden Metalürji’yi, ölçeğini koruyan ve geliştiren ancak büyümesini daha yüksek katma değer, daha yüksek verimlilik, daha güçlü teknoloji kullanımı ve daha düşük karbon yoğunluğu ile gerçekleştiren bir yapı olarak konumlandırıyoruz. Türkiye sanayisinin tedarik güvenliğine katkı sağlayan, küresel ölçekte rekabet eden ve geleceğin çelik üretim standartlarına bugünden hazırlanan bir maden ve metalürji grubu olmayı hedefliyoruz.
Not: İlk cümledeki “yoğun rekabetle zorluyor” ifadesini, anlamı değiştirmemek için korudum. Cümle dil bilgisi açısından sorunlu görünüyor; ancak talebiniz doğrultusunda içeriğe müdahale etmedim.
