Advertisement

Antalya’da verilen sözün takvimi nerede?

featured

COP31’den önce en çok duyduğumuz söz, Antalya’nın bir “uygulama zirvesi” olacağıydı. Bu iddianın arkasında haklı bir beklenti vardı. Yıllardır hangi hedeflere ulaşmamız gerektiğini konuşuyoruz. Antalya’da ise o hedeflere ulaşmak için kimin, neyi, ne zamana kadar yapacağını duymayı bekliyorduk.

20 Kasım akşamı, zirvenin planlanan kapanış saatlerinde, iklim finansmanı, emisyonların azaltılması, iklim değişikliğine uyum ve adil geçiş konularında görüşmeler hâlâ sürüyordu. Müzakerelerin 21 Kasım’a uzamasını başlı başına bir başarısızlık olarak görmüyorum. Daha güçlü bir karar için bir gün daha çalışılabilir. Beni asıl düşündüren, iki haftanın sonunda fosil yakıtlardan nasıl uzaklaşacağımızı konuşmak yerine, fosil yakıtların karar metninde adının geçip geçmeyeceğini tartışıyor olmamız.

Dubai’de verilen söz Antalya’da neden zorlaştı?

Dubai’deki COP28’de ülkeler, enerji sistemlerinde fosil yakıtlardan uzaklaşılması yönünde ortak bir çağrıyı kabul etmişti. Antalya’da bunun üzerine ne koyduk? Hangi sektör önce adım atacak? Kömüre bağımlı bölgelerde çalışanlar nasıl desteklenecek? Dönüşüm için sermayeye erişimi sınırlı ülkelerin yükü nasıl paylaşılacak? Uygulama iddiası, bu sorulara cevap vermeyi gerektiriyordu. Oysa Antalya’da yayımlanan ikinci taslakta, ilk metinde fosil yakıtlara yapılan atıflar çıkarıldı.

Aynı taslak, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarmayı öngörüyordu. Sanayiden ulaşıma kadar elektriğin daha fazla kullanılması önemli. Ancak bir fabrikanın doğal gazla çalışan sistemini elektrikliye çevirmesinin iklim açısından ne kazandıracağını, o elektriğin nasıl üretildiğini bilmeden söyleyemeyiz. Yüzde 35 hedefinin yanına şu soruyu da yazmak gerekir: Bu dönüşümle ne kadar kömür, petrol ve doğal gaz kullanımının önüne geçeceğiz?

Finansman açıklaması bütçeye ne zaman yansıyacak?

İkinci taslakta gelişmekte olan ülkeler için yıllık 120 milyar dolarlık uyum finansmanı hedefi yer almadı. Uyum finansmanını 2035’e kadar en az üç katına çıkarma çağrısı korunurken, artışın hangi başlangıç tutarı üzerinden hesaplanacağı teknik çalışmaya bırakıldı. Bir belediye başkanının açısından bakalım. Sel riski taşıyan mahallelerde altyapıyı yenilemek için gelecek yılın bütçesini hazırlıyor. Bu açıklamadan ne kadar kaynak alabileceğini, paranın ne zaman geleceğini veya ne kadarının hibe olacağını çıkarabilir mi? Benim için uygulama sözü, o belediye bütçesine bir yatırım kalemi olarak girebildiğinde karşılık bulur.

Antalya’da karbon kredilendirmesi ve gelişmekte olan ülkelerin iklim raporlamasına destek konusunda kararlar alındı. Başkanlığın duyurduğu İklim Uygulama Köprüsü de taahhütleri yatırım yapılabilir projelere dönüştürmeyi amaçlıyor. Bu girişimin performansını görmek için bir yıl sonra önümüze basit bir tablo koyabiliriz. Kaç proje finansman buldu? Kaçı uygulamaya geçti? Bu projelerin emisyonlara veya iklim risklerine etkisi ne oldu? Açılış günü verilen sözü, sonradan bu sonuçlar üzerinden değerlendirmek gerekir.

Türkiye’nin ev sahipliğinin kalıcı değeri de bence burada ortaya çıkacak. Bir sonraki zirvede başka ülkelerin ne yaptığını sorarken kendi sanayimizde, şehirlerimizde ve enerji sistemimizde hangi adımları attığımızı da gösterebilmeliyiz. Hangi yatırım başladı, hangi kaynak aktarıldı, hangi emisyon azaldı? Antalya’ya “uygulama zirvesi” dediysek, bu üç sorunun cevabını bir sonraki zirveyi beklemeden verebilmeliyiz.

Efe Gökçe
Business World Global
Yeşil İş Platformu
Genel Yayın Yönetmeni

Antalya’da verilen sözün takvimi nerede?
0
Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Spam göndermiyoruz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Giriş Yap

Business World Global ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

KAI ile Sohbet Et

KAI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı
Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.