Umut Çelik / Business World Global Yazı İşleri Müdürü
Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu, Trendyol Süper Lig’in 25. haftasında yapılacak Galatasaray-Fenerbahçe derbisini dünya çapında yabancı bir hakemin yöneteceğini açıkladı.
Türk futbolu, uzun yıllardır hakem kararlarıyla ilgili tartışmaların gölgesinde kalıyor. Hemen her sezon, özellikle büyük maçlardan sonra hakemlerin performansı masaya yatırılıyor, adalet ve tarafsızlık konularında eleştiriler yapılıyor. Son dönemde ise bu tartışmalara yeni bir boyut eklendi: Türk futboluna yabancı hakem getirilmeli mi?
Yabancı hakemlerin Türkiye’ye getirilmesi, ulaşım, konaklama ve maç başı ücretler düşünüldüğünde ciddi bir maliyet oluşturuyor. Oysa bu bütçe, Türk hakemlerinin eğitimine, altyapının iyileştirilmesine veya VAR teknolojisinin daha verimli kullanılmasına harcanabilir.
Yabancı hakemlerin de hatalar yaptığını birçok örnekte gördük. Bu da yabancı hakemlere ödenen paranın, beklenen “adil yönetim” sonucunu tam olarak sağlamadığını gösteriyor.
Bu konu aslında yeni değil. Geçmişte de zaman zaman gündeme gelen yabancı hakem önerisi, özellikle kritik maçlarda yaşanan hakem hatalarının ardından tekrar konuşulmaya başlandı. Peki, gerçekten yabancı hakemler Türk futbolu için bir çözüm olabilir mi?
Ancak burada sorulması gereken soru şu: Aynı baskı yabancı hakemler için de geçerli olmayacak mı?
Özellikle Süper Lig gibi yüksek tansiyonlu bir ortamda, hakemlerin üzerindeki baskıyı yalnızca milliyet farkıyla ortadan kaldırmak pek mümkün görünmüyor. Öte yandan, yabancı hakemlerin Türk futbolunun dinamiklerini ve oyuncu profillerini iyi bilmemesi de yeni sorunlara yol açacak gibi.
Yabancı hakem uygulaması Avrupa’nın üst düzey liglerinde pek yaygın değil. Almanya, İngiltere, İspanya ve İtalya gibi liglerde hakemler tamamen yerel isimlerden oluşuyor. UEFA ve FIFA organizasyonlarında da genellikle her ülkenin kendi hakemleri görev alıyor.
Ülkemizdeki hakemler daha koşu testlerinden bile geçemeyecek hale geldi ve birçoğu amatör klasmana düştü.
Bana göre 4. hakemden tut, VAR’a kadar bütün hakem heyetinin yabancı olması, Türk hakemlerinden ve spor medyasından uzak tutulması, maç saatine kadar isimlerinin gizlenmesi, bütün iletişim kanallarının takip altına alınması gerekli. Aksi durumda TFF ve MHK’nın başı ağrımaya devam edecek. Gizlilik zorunlu olsun ki yönetecekleri müsabakaya güven duyulabilsin.
Türk futboluna TFF başta olmak üzere sponsorlar dahil milyarlarca lira para yatırılıyor. 100 yıllık Cumhuriyetten daha eski olan Türk futbolunun 55 yıl sonra yabancıların eline düşmesinden sorumlu olanlar hesap verir mi? Hiç zannetmiyorum.
