Umut Çelik / Business World Global Yazı İşleri Müdürü
Her sektörde olduğu gibi, lojistikte de perde arkasında kalmış kahramanlar var. Onlar sahneye çıkmasa da, sistemin kusursuz işlemesi için gece gündüz çalışıyorlar. Ancak bazıları, sadece bu çarkın bir dişlisi olmayı değil, aynı zamanda o çarkı dönüştürmeyi hedefliyor. İşte Sürat Lojistik’in bugünkü başarısının ardında böyle bir vizyon var.
Sürat Lojistik Genel Müdürü Tarkan Türkel ile gerçekleştirdiğimiz sohbet, sadece bir firmanın büyüme hikayesini değil, aynı zamanda sektöre dair sarsıcı gerçekleri de gözler önüne serdi. Türkel, lojistiğin hala “kömürcülük” olarak görüldüğü bir ülkede, bu algıyı yıkmaya kararlı. Öyle ki, lojistiğin sadece bir ürünün A’dan B’ye taşınması değil, o ürünün markasına, tazeliğine, hatta bir hastanın sağlığına dokunduğunu vurguluyor. “Lojistik görünmeyeni görme işidir” derken, aslında herkesin görmediği yükü değil, yükün ardındaki hayatı anlatıyor.
Şirketin ciroda 2,5 kat büyümesinin tek nedeni yeni müşteri kazanımları ya da limanlardaki bölge müdürlükleri değil. Asıl neden, işin mutfağında yakalanan güven, hız ve sadakat. Örneğin, 20 bin tonluk bir gemiyi 19 saatte boşaltmak, sadece operasyonel başarı değildir; bu bir zihniyetin, bir kültürün sonucudur.
Elbette sektörün kronik problemleri de masadaydı. Tarkan Türkel’in deyimiyle, lojistik hâlâ hak ettiği itibarı görmüyor. Şoför açığı, nitelikli insan kaynağı sıkıntısı, damping yapan küçük firmalar ve dijitalleşmeye uzak duran bir sektör yapısı, büyümenin önündeki en büyük engeller. Ama bu tabloya rağmen umutsuzluk yok. Çünkü Türkel gibi yöneticiler, sadece şikayet etmiyor, çözüm de öneriyor: Eğitim, destek, planlama ve en önemlisi stratejik vizyon.
Sürat Lojistik’in 2025 yılında cirosunu 2,5 kat artırması, tek başına istatistiksel bir başarı değil. Bu büyümenin ardında, sahaya inen, operasyonun her anını yaşayan bir yönetim anlayışı var. Türkel, “Biz limana gittiğimizde sadece bir gemiyi boşaltmıyoruz. O yükte bir çocuğun okul çantası, bir annenin akşam yemeği, bir hastanın ilacı var,” diyor. Bu bakış açısı, lojistiğin salt taşıma değil; değer, güven ve süreklilik gerektiren bir sistem olduğunu hatırlatıyor.
Sürat Lojistik, başta karayolu taşımacılığı olmak üzere; denizyolu, intermodal ve soğuk zincir alanlarında da faaliyetlerini büyütmeye devam ediyor. Esenyurt’ta açtıkları iki yeni depo, artan e-ticaret hacmine doğrudan cevap niteliğinde. Büyük müşterilerle yürüttükleri işbirlikleri, şirketin operasyonel çeşitliliğini ve ölçeğini artırmış durumda. Ancak belki de en dikkat çekici olanı, yurtdışına açılma vizyonu. Sürat Lojistik, bugün acente modeliyle Polonya, Romanya ve Fas gibi pazarlarda faaliyetlerini sürdürüyor. Strateji açık: önce pazarı tanımak, sonra doğru zamanda doğrudan yatırım yapmak.
Bu genişlemenin arkasındaki en büyük sermaye ise insan. Türkel’in en çok üzerinde durduğu konulardan biri bu. Ona göre iyi bir yönetici, kendisine açılan alanı fırsata çevirebilendir. Ancak esas liderlik, o alanı başkalarına açabilmektir. “Ben kendime alan açıldığında neler yapabileceğimi gösterdim. Bugün gençlere bu alanı açmak istiyorum,” diyerek, yalnızca kariyerini değil, ardında bırakmak istediği etkiyi de tarif ediyor.
Ancak sektörün parlak taraflarının yanı sıra ciddi yapısal sorunları da var. En başta gelen problemlerden biri, mesleki algı. Türkiye’de hâlâ lojistik sektöründe çalışmak bir prestij unsuru değil. Hatta Türkel’in ifadesiyle, bu iş bazen küçümsenerek “kömürcülük” gibi görülüyor. Oysa Avrupa’da lojistik, mühendislik ve teknolojiyi içeren saygın bir meslek grubu. Yine şoför açığı, insan kaynağı eksikliği ve dijitalleşmeye direnç gibi konular sektörde kronik hale gelmiş durumda. Lojistik sadece araçla değil, insanla yapılan bir iş. Bugün otonom sistemler konuşuluyor belki ama o sistemleri yönetecek kalifiye insan kaynağı olmadan dönüşüm eksik kalıyor.
Bir diğer mesele de fiyat politikaları. Piyasa şartlarını bozan damping uygulamaları, sektörde işini doğru yapan firmaların önünü tıkıyor. Sektördeki yüzlerce küçük ölçekli taşımacının maliyetin altında fiyat vermesi, kaliteyi düşürürken sürdürülebilirliği de zedeliyor. Bu tabloyu düzeltmek için ise kurumsallaşmaya, denetime ve ortak akla ihtiyaç var.
Sürat Lojistik, tüm bu zorlukların ortasında, pozitif ayrışmayı başarmış bir yapı. Bunu sadece hızla değil, sistemle yapıyor. 20 bin tonluk bir gemiyi 19 saatte boşaltarak kırdıkları rekor, sadece bir operasyonel başarı değil; disiplinin, organizasyonel verimliliğin ve ekip ruhunun somut çıktısı. Bu hızın arkasında, gece gündüz sahada olan bir ekip var ve bu başarıyı yalnızca yöneten değil, yaşayan bir lider.
Tarkan Türkel’in söylediği gibi: “Liderlik, omza basarak değil, omuza alarak yükselmek demektir.” Bu anlayış, sadece kurum içinde değil, sektör genelinde de dönüşüm yaratabilecek bir yaklaşım. Çünkü lojistik, göründüğünden çok daha fazlası. Bazen bir şehre hayat, bazen bir hastaya nefes, bazen de bir öğrencinin geleceği.
İşte bu yüzden, lojistiği sadece yükle değil, sorumlulukla taşıyanlar kazanıyor.
“Lojistik, görünmeyeni görme işidir”
Tarkan Türkel’e göre lojistik, sadece yük taşımaktan ibaret değil; aynı zamanda hayatı taşımaktır. Bir konteynerin içindeki ürünün ardında bazen bir öğrencinin okul hayatı, bazen bir annenin akşam yemeği, bazen de bir hastanın iyileşme umudu olabilir. Bu yüzden işi yalnızca süre, mesafe ya da maliyetle değerlendirmek eksiktir. Türkel, “Taşıdığınız şey bir koli değil, bir yaşam parçasıdır. Lojistiğin ruhu, görünmeyeni görebilmekte yatar,” diyerek sektöre hem vicdani hem de stratejik bir bakış açısı getiriyor.
“Bana alan açıldı, şimdi gençlere açmak istiyorum”
Kariyerinin önemli dönüm noktalarından birinde, kendisine alan tanındığında neler yapabileceğini gösteren Tarkan Türkel, bu kez aynı alanı genç profesyonellere açma niyetinde. Ona göre yöneticilik, başarıyı tek başına elde etmek değil, başkalarına da gelişme zemini hazırlamaktır. “Ben sıfırdan bir yapı kurdum. Bana fırsat verildi, değerlendirdim. Şimdi ben o fırsatı gençlere vermek istiyorum. Yeni nesil lojistikte büyük fark yaratabilir,” diyerek sektörel dönüşümün insan kaynağından başlayacağını vurguluyor.
“Liderlik, omza basmak değil, omuza almak”
Türkel’in liderlik anlayışı, klasik yönetici profilinden oldukça farklı. Otoriteyle değil, örnek olarak liderlik etmeyi savunuyor. Ekibini sadece yöneten değil, onlarla birlikte sahaya çıkan bir yönetici olarak, başarının paylaşılmadan sürdürülemeyeceğini ifade ediyor. “Biz birlikte başardık. Kimsenin omzuna basarak değil, gerektiğinde sırtlayarak büyüdük,” diyen Türkel, kurum içi kültürün uzun vadede performans kadar değerler üzerine de inşa edilmesi gerektiğine inanıyor.
“Lojistik mutfak, kargo lokanta”
Lojistik sektörü, sadece ürünlerin depolanması ve taşınmasından çok daha fazlasını ifade eder. Tarkan Tükel’in vurguladığı gibi, lojistik aslında “mutfak” gibidir; hammaddenin üretime ulaşmasını, üretim sonrası büyük miktarlardaki ürünlerin doğru zamanda, doğru yere ulaşmasını sağlayan hayati bir süreçtir. Bu süreci bir “kargo lokantası”na benzetmek aslında çok isabetlidir, çünkü tıpkı bir mutfakta malzemelerin özenle hazırlanması ve servis edilmesi gibi, lojistikte de titizlik ve hız bir arada yürütülmelidir. Sektörün yoğun çalışma temposu ve 7/24 erişilebilir olma zorunluluğu, işin zorluklarını gözler önüne seriyor. Tükel’in samimi ifadesiyle, bu iş sevgiyle yapılmalı; aksi takdirde hem iş hayatı hem de özel hayat zor dengelenir. Sürat Lojistik bu yoğun tempoya rağmen müşteri memnuniyetini ve operasyonel mükemmelliği ön planda tutarak lojistik dünyasında fark yaratıyor.
Sonuç olarak, lojistik sadece taşımacılıktan ibaret değildir; ekonominin kalbinde, üretimle tüketim arasındaki köprüyü oluşturan kritik bir süreçtir. Sürat Lojistik’in hızlı, güvenilir ve esnek hizmet anlayışı, bu köprüyü sağlam temeller üzerine inşa ederek sektörün öncü isimlerinden biri olmasını sağlıyor. Tarkan Tükel’in de altını çizdiği gibi, bu sektörde başarılı olmak için sadece teknik donanım değil, aynı zamanda işe duyulan tutku ve insan odaklı yaklaşım gereklidir. Lojistiği “mutfak” gibi benimseyen bu vizyon, Türkiye ekonomisine ve küresel ticarete büyük katkılar sunmaya devam edecek.
