Umut Çelik / Business World Global Yazı İşleri Müdürü
Türkiye’de artan maliyetlerin yanı sıra baskılanan kur nedeni ile yurtdışında fiyat tutturmakta zorlanan hazır giyim üreticilerinin sayısı her geçen gün artıyor. Aldığım duyumlara göre dev niteliğindeki birçok hazır giyimci sıfırdan yatırım için başka ülkede incelemelerde bulunurken, bazı şirketler ise yakın coğrafyadaki ucuz işçi barındıran yerel ortaklar ile fason üretim seçeneklerini araştırıyor.
Bu konular sıcaklığını korurken, hazır giyim sektörünün kapsayıcılığı en yüksek sivil toplum kuruluşu olan Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) Başkanı Ramazan Kaya ile sohbet toplantısında bir araya geldik.
Talep daralması, maliyet artışı ve yüksek faiz nedeniyle tekstil sektörünün sermayeden yemeye başladığını ve bunun istihdam kaybına neden olduğunu belirten Başkan Kaya, özel sektörün üzerine düşen görevleri olduğunu, ancak devletten de 5 maddelik acil destek beklediklerini ifade etti.
Hazır giyim sektörü olarak 2022 yılında gerçekleştirilen 21,2 milyar dolarlık ihracatın ardından bu yıla 23 milyar dolar hedefiyle başladıklarını hatırlatan TGSD Başkanı Ramazan Kaya, “Ancak dış pazarlarda yaşanan yavaşlama ve içeride maliyet artışları nedeniyle rakiplerimize karşı avantajlarımızı kaybettik. Bu nedenle de yıl sonu ihracat hedefimizi 19-19,5 milyar dolar olarak revize ettik. Sektörümüzdeki bu durum elbette bir günde gerçekleşmedi. Pandemi sonrasında dünya ticaretini ‘tedarik güvenliği ve yakından tedarik’, ‘sürdürülebilirlik ve yeşil dönüşüm’ ile ‘ABD ve Batı ile Çin arasında başlayan teknoloji ve ticari savaşlar’ olmak üzere üç eğilim belirlemeye başladı. Bu süreçte tüketicilerin alışverişe yönelmesiyle birlikte sektörümüz önemli başarılar elde etti ve bu durum 2022 yılının son çeyreğine kadar sürdü. Ancak bu dönemden sonra özellikle Avrupa’da yaşanan enflasyon, resesyon ve savaş nedeniyle harcama eğiliminin azalması sektörümüzü ciddi ölçüde etkiledi. Bunun neticesinde bu yılın ilk dokuz ayındaki ciromuz geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8 civarında düştü” dedi.
Kaya, ülkemizdeki enflasyon ve işçilik maliyetlerindeki artışlar nedeniyle de fiyatların yükseldiğini tekrar dile getirdi. Ramazan Kaya, Türkiye’nin aslında biz Bangladeş, Vietnam, Hindistan gibi ülkelerden her zaman daha pahalı olduğunu, ancak yüzde 15-20’lik fiyat farkını tolere eden alıcıların, bu fark yüzde 40-45’lere çıkınca bunu tolere edememeye başladığını aktardı.
Hazır giyimciler talebin önemli ölçüde yavaşladığı ve stokların biriktiği ortamda alıcıların fiyat indirme talepleri artarak sürdüğünü, ancak yüksek maliyetlerden dolayı fiyatları aşağı çekemediklerini üzülerek belirtiyorlar.
Özetle Bangladeş, Vietnam ve Hindistan gibi rakip ülkelerle Türkiye arasındaki fiyat farkı yüzde 40’lara çıktı. Pandemi sonrası Uzak Doğu ve Asya pazarına karşı kazandığımız hazır giyim trenini kaçırmayalım.
