Gürok Grup Yönetim Kurulu Başkan Vekili ve Kütahya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Esin Güral Argat, iş dünyasıyla buluştuğu değerlendirme toplantısında küresel dönüşümün yeni evresine dikkat çekerek, dünyanın “Teknopolitik Çağ” olarak tanımlanabilecek sert bir kırılma döneminden geçtiğini söyledi. Argat, “Müzik sadece değişmedi, ritim de sertleşti. Artık mesele teknolojiye sahip olmak değil, onu yönetecek kurumsal DNA’ya sahip olmak” dedi.
Geçen yıl başlatılan buluşma serisinin ikinci toplantısında konuşan Argat, küresel sistemde ticaret, enerji, teknoloji ve finansın artık yalnızca ekonomik başlıklar değil, doğrudan jeopolitik araçlar haline geldiğini vurguladı. “Bağımlılıklar karşılıklı kazanç üretmiyor, kırılganlık üretiyor” diyen Argat, tedarik zincirlerinin maliyet yerine risk yönetimi ekseninde yeniden şekillendiğini belirtti.
“Kriz anında özerk kalabilenler ayrışacak”
Argat’a göre yeni dönemde asıl fark, ülkelerin ve kurumların kriz anlarında kendi kararlarını alabilme kapasitesiyle ortaya çıkıyor. Küreselleşmenin sona ermediğini ancak yön değiştirdiğini ifade eden Argat, “Entegrasyon artık bir amaç değil araç. Asıl soru, kiminle ve hangi koşullarla entegre olunacağı” diye konuştu.
ABD–Çin hattında yarı iletkenler ve yapay zekâ üzerinden derinleşen teknoloji rekabetine ve Avrupa’nın Rusya–Ukrayna savaşıyla yaşadığı enerji şokuna işaret eden Argat, gıdanın da ilk kez bu ölçekte stratejik bir başlığa dönüştüğünü söyledi. “Kaynaklar artık ekonomik aklın arka planı değil, pazarlığın ön cephesi” dedi.
“Sorun teknoloji değil, onu yöneten kurumlardır”
Teknolojinin ülkeler ve kurumlar için bir çarpan etkisi yarattığını belirten Argat, net ve uyumlu yapılarla birleştiğinde hızlandırıcı, dağınık yapılarda ise kilitleyici bir rol oynadığını dile getirdi. 2025’in yeni bir teknoloji devriminden çok, teknolojiyi yönetme kapasitesinin test edildiği bir yıl olduğunu söyledi.
OECD verilerine göre işletmelerde yapay zekâ kullanım oranının hâlâ yüzde 14’ün altında olduğuna dikkat çeken Argat, özellikle KOBİ’lerin beceri ve uyum bariyerleri nedeniyle geride kaldığını belirtti. “Her yerde yapay zekâ var algısıyla gerçek yayılım arasında ciddi bir mesafe bulunuyor” dedi.
Türkiye’ye özel vurgu: “Hızlı uyum kapasitemiz yüksek”
Türkiye’nin orta güç kategorisinde yer aldığını ve bu nedenle teknoloji alanında “liderlikten çok savrulmama” hedefinin kritik olduğunu söyleyen Argat, dijitalleşme konusunda Türkiye’nin önemli başarı örnekleri verdiğini hatırlattı. e-Devlet, e-Nabız ve dijital bankacılık altyapılarını “doğru koordinasyonla hızla hayata geçirilen sistemler” olarak tanımladı.
Yapay zekânın istihdamdan çok kurumların iç zayıflıklarını görünür hale getirdiğini belirten Argat, IMF’nin yapay zekânın küresel iş gücünün yüzde 40’ını etkileyeceği yönündeki verisini paylaştı. “Asıl mesele işlerin yok olması değil, geçişin nasıl yönetileceğidir” dedi.
Otomasyon ve enerji uyarısı
Uluslararası Robotik Federasyonu verilerine göre küresel robot yoğunluğunun son yedi yılda iki katından fazla arttığını hatırlatan Argat, otomasyonun artık tercih değil zorunluluk olduğunu söyledi. Ancak kötü yönetilen otomasyonun toplumsal gerilim yaratabileceği uyarısında bulundu.
Dijital ekonominin fiziksel altyapıya bağımlılığına da dikkat çeken Argat, veri merkezlerinin artan enerji ihtiyacının yeni bir rekabet alanı yarattığını vurguladı. Uluslararası Enerji Ajansı’na göre veri merkezlerinin elektrik tüketiminin 2030’a kadar iki katına çıkmasının beklendiğini belirterek, “Enerji planı olmayan bir dijital strateji kağıt üzerinde kalır” dedi.
“2025 bir ayna tuttu”
Konuşmasını Türkiye için umut ve sorumluluk vurgusuyla tamamlayan Argat, “2025 bize süslü bir gelecek değil, gerçek bir ayna sundu. Sorun teknolojik değil, kurumsal. Önümüzdeki dönem, teknolojiyi doğru yönetişimle birleştirebilenlerin dönemi olacak” ifadelerini kullandı.
Argat, hedeflerinin yalnızca dayanıklı bir ekonomi değil, kendi yönünü tayin edebilen ve bu kapasiteyi çevresine aktarabilen bir Türkiye olduğunu belirtti.
