Umut Çelik / Business World Global Yazı İşleri Müdürü
Türkiye’nin küresel ekonomiyle kurduğu ilişkinin geldiği noktayı anlatmak için tek bir cümle yeterli aslında: Bir zamanlar gidilen Davos, bugün İstanbul’a geldi.
Türkiye’nin küresel sahnedeki yerini anlamak için dönüp Davos Krizi’ne biraz daha yakından bakmak gerekiyor. Çünkü o gün yaşananlar, sadece bir tartışma değil; Türkiye’nin dünyaya bakışını değiştiren bir milattı.
2009 yılı… Dünya Ekonomik Forumu Davos Zirvesi. Salon dolu, dünya liderleri yerlerini almış. Gündem Gazze. Henüz çok taze olan Gazze Savaşı (2008-2009)’nın acısı hâlâ ortada. Yıkılmış şehirler, hayatını kaybetmiş siviller, büyük bir insani dram…
Panelde Recep Tayyip Erdoğan ile birlikte dönemin İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres de var. Şimon Peres uzun uzun konuşuyor, İsrail’in yaptıklarını savunuyor. Ama iş Erdoğan’a söz gelince süre kısıtlanıyor. İşte tam o anda tarihe geçen o söz yükseliyor:
“One minute!”
Bu sadece bir söz değildi. Bu, “dur bakalım, burada anlatılan her şey doğru değil” demekti. Ardından gelen sert ama net ifadeler… İsrail’in Gazze’de yaptıklarına yönelik açık bir itiraz…
Halkın diliyle söyleyelim:
“O gün biri çıkıp ‘kral çıplak’ dedi.”
Çünkü o güne kadar bu tür platformlarda genelde herkes diplomatik konuşur, kimse kimseyi doğrudan hedef almazdı. Ama Erdoğan o gün ezberi bozdu. Salonda bir anda hava değişti. Alkışlayan da oldu, rahatsız olan da…
Ama dışarıda, özellikle Türkiye’de ve birçok coğrafyada verilen mesaj çok netti:
“Biri bizim adımıza konuştu.”
Halk arasında buna şöyle denir:
“Yiğit düştüğü yerden değil, kalktığı yerden belli olur.”
Türkiye de o gün, sadece bir tepki vermedi; aynı zamanda nasıl bir ülke olduğunu gösterdi.
O çıkıştan sonra gelen “bir daha Davos’a gelmem” sözü ise işin ikinci perdesiydi. Bu, “ben bu oyunun kurallarını kabul etmiyorum” demekti. Yani mesele sadece İsrail’e tepki değil, aynı zamanda küresel sistemin işleyişine bir itirazdı.
Ve yıllar geçti…
Bugün geldiğimiz noktada ise sahne değişti ama aktörler aynı. Bu kez adres Dolmabahçe Sarayı. Aynı Dünya Ekonomik Forumu çevresi, bu kez Türkiye’de. Üstelik öyle sıradan bir katılım da değil; dünyanın en büyük finans devlerinden BlackRock CEO’su Laurence D. Fink gibi isimler masada.
Şimdi halkın diliyle asıl meseleye gelelim:
“Dün kapıdan çıkan adama bugün misafirliğe gelinmişse, orada işler değişmiş demektir.”
Gerçekten de öyle. O gün Davos’ta Türkiye sözünü söyledi. Bugün ise Davos’un ruhu, İstanbul’a taşınmış durumda.
Bu noktaya gelmek kolay olmadı. Yıllar boyunca atılan adımlar, kurulan dengeler, geliştirilen politikalar… Hepsi bir bütünün parçası.
Ekonomide Mehmet Şimşek ile yürütülen program, Türkiye’nin küresel sistemle uyumunu daha da güçlendirirken; yatırımcıya da net bir mesaj veriyor: “Bu ülke oyunu kuralına göre oynar ama kendi gücünü de bilir.”
Halkın diliyle:
“Kuralları bilmeyen kaybeder, ama kendini bilmeyen daha büyük kaybeder.”
Türkiye bugün ikisini de bilen bir noktada.
Enerji tarafında Alparslan Bayraktar’ın ortaya koyduğu vizyon da cabası. Türkiye artık sadece köprü değil, merkez olma peşinde. Yani sadece geçiş yolu değil, oyunun kurulduğu yer olma hedefinde.
Buna da halk şöyle der:
“Yoldan geçen çok olur ama han kuran kalır.”
Türkiye artık “han kuran” olma yolunda.
Laurence D. Fink gibi isimlerin İstanbul’a gelmesi, sadece bir ziyaret değil; bir anlamda “biz buradayız” deme hali. Çünkü bu insanlar nereye giderse, orada bir fırsat görür. Türkiye’de gördükleri şey de sadece bugünün değil, yarının potansiyeli.
Ve bütün bu tabloyu tek cümleyle özetlemek mümkün:
Davos artık sadece Davos’ta değil.
Bugün Türkiye, o eski “dışarıdan izleyen” ülke değil. Kendi sözünü söyleyen, kendi yolunu çizen ve masada ağırlığı olan bir ülke.
Halkın en sade cümlesiyle bitirelim:
“Dik duran, gün gelir baş köşeye oturur.”
